Skład sądu

Art. 28.  § 1 k.p.k.  Na rozprawie głównej sąd orzeka w składzie jednego sędziego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Sędzia ma prawa i obowiązki przewodniczącego.

§ 2. W sprawach o zbrodnie sąd orzeka w składzie jednego sędziego i dwóch ławników.

§ 3. Ze względu na szczególną zawiłość sprawy sąd pierwszej instancji może postanowić o rozpoznaniu jej w składzie trzech sędziów.

§ 4. W sprawach o przestępstwa, za które ustawa przewiduje karę dożywotniego pozbawienia wolności, sąd orzeka w składzie dwóch sędziów i trzech ławników.

Art. 29.  § 1. Na rozprawie apelacyjnej i kasacyjnej sąd orzeka w składzie trzech sędziów, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

§ 2. Apelację lub kasację od wyroku orzekającego karę dożywotniego pozbawienia wolności rozpoznaje sąd w składzie pięciu sędziów.

Art. 30.  § 1. Na posiedzeniu sąd rejonowy i sąd okręgowy orzeka jednoosobowo, a sąd apelacyjny i Sąd Najwyższy - w składzie trzech sędziów, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

§ 2. Sąd odwoławczy na posiedzeniu orzeka w składzie trzech sędziów, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Zob. Kodeks Postępowania Karnego (na prawnik24.pl)

 

Przeszukanie

Podstawy przeszukania pomieszczeń:

• w celu wykrycia lub zatrzymania albo przymusowego doprowadzenia osoby podejrzanej,
  
• w celu znalezienia rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie lub podlegających zajęciu w postępowaniu karnym
  
• pod warunkiem, że istnieją uzasadnione podstawy do przypuszczenia, że osoba podejrzana lub wymienione rzeczy tam się znajdują.
  

Podstawy przeszukania osoby:

• w celu znalezienia rzeczy mogących stanowić dowód,
  
• pod warunkiem, że istnieją uzasadnione podstawy do przypuszczenia, że rzeczy tam się znajdują.
  

Przeszukania dokonuje:

• prokurator, albo
  
• na polecenie sądu lub prokuratora - Policja,
  
• w wypadkach wskazanych w ustawie –inny organ.
  

Postanowienie sądu lub prokuratora należy okazać osobie, u której przeszukanie ma być przeprowadzone

W przypadkach nie cierpiących zwłoki = , jeżeli postanowienie sądu lub prokuratora nie mogło zostać wydane, organ dokonujący przeszukania okazuje nakaz kierownika swojej jednostki lub legitymację służbową, a następnie zwraca się niezwłocznie do sądu lub prokuratora o zatwierdzenie przeszukania. Postanowienie sądu lub prokuratora należy doręczyć osobie, u której dokonano przeszukania , w terminie 7 dni od daty czynności na zgłoszone do protokołu żądanie tej osoby. O prawie zgłoszenia żądania należy ją pouczyć.

Zasady dokonywania przeszukań:

• przeszukania osoby i odzieży należy dokonywać w miarę możliwości za pośrednictwem osoby tej samej płci,
  
• przeszukania pomieszczeń zamieszkałych dokonuje się z założenia w porze dziennej, przeszukanie rozpoczęte za dnia można kontynuować mimo nastania pory nocnej (22-6)
  
• w porze nocnej jedynie:
  
  • lokal dostępny w tym czasie dla nieokreślonej liczny osób,
    
  • lokali służących do przechowywania przedmiotów,
    
  • lokale mieszkalne w wypadkach niecierpiących zwłoki
    
• przeszukanie pomieszczeń lub miejsc zamkniętych należących do instytucji państwowej lub samorządowej wymaga uprzedniego zawiadomienia kierownika tej instytucji lub jego zastępcy albo organu nadrzędnego i dopuszczenia ich do udziału w czynności,
  
• przeszukanie pomieszczenia zajętego przez wojsko może nastąpić tylko w obecności dowódcy lub osoby przez niego wyznaczonej.
  

Z czynności przeszukania sporządza się protokół.

Zob. Kodeks Postępowania Karnego (na prawnik24.pl)

 

Przerwą a odroczeniem rozprawy

Instytucje przerwy i odroczenia rozprawy są wyjątkiem od zasad ciągłości rozprawy i koncentracji materiału dowodowego. Powodem przerwy mogą być tylko ważne przyczyny, które przykładowo wymieniono w art. 401 § 1k.p.k. Niekiedy ustawa wprost przewiduje możliwość lub obowiązek zarządzenia przerwy albo odroczenia rozprawy.

Art. 401.  § 1. Przewodniczący może przerwać rozprawę główną dla sprowadzenia dowodu albo dla wypoczynku lub z innej ważnej przyczyny.

§ 2. Każdorazowa przerwa w rozprawie może trwać nie dłużej niż 35 dni.

Art. 402. § 1. Jeżeli przewodniczący, zarządzając przerwę, oznaczy jednocześnie czas i miejsce dalszego ciągu rozprawy, osoby obecne na rozprawie przerwanej są obowiązane stawić się w nowym terminie bez wezwania. Przepis art. 285 stosuje się odpowiednio.

§ 2. Rozprawę przerwaną prowadzi się po przerwie w dalszym ciągu, a od początku - jeżeli skład sądu uległ zmianie albo sąd uzna to za konieczne.

§ 3. W razie przekroczenia terminu przerwy rozprawę uważa się za odroczoną.

Art. 403. Orzeczenia zapadające w czasie przerwy w rozprawie wydaje się w składzie rozpoznającym sprawę, a w wypadku niemożności jego utworzenia - w takim samym składzie.

Art. 404.  § 1. Sąd może odroczyć rozprawę tylko wtedy, gdy zarządzenie przerwy nie byłoby wystarczające.

§ 2. Rozprawę odroczoną prowadzi się w nowym terminie od początku. Sąd może wyjątkowo prowadzić rozprawę odroczoną w dalszym ciągu, chyba że skład sądu uległ zmianie.

§ 3. W wypadku podjęcia postępowania zawieszonego przepis § 2 stosuje się odpowiednio.

Zob. Kodeks Postępowania Karnego (na prawnik24.pl)

 

Przedawnienie kosztów

Okres przedawnienia roszczenia o zapłatę kosztów procesu karnego.

Art. 641. Prawo do ściągnięcia zasądzonych kosztów procesu przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, kiedy należało je uiścić.

Art. 641. normuje instytucję przedawnienia ściągnięcia kosztów procesu i określa termin przedawnienia prawa do ściągnięcia zasądzonych kosztów postępowania.

2. Bieg terminu wskazanego w art. 641 rozpoczyna się od uprawomocnienia się orzeczenia o zasądzeniu kosztów.

3. Podobne rozwiązanie przewiduje art. 20 ustawy o opłatach w sprawach karnych dla ściągania zasądzonych opłat. Uprawnienie strony do żądania zwrotu pieniędzy przedawnia się z upływem 3 lat od jego powstania.

Za datę, od której liczy się przewidziany w art. 641 okres przedawnienia ściągnięcia zasądzonych kosztów, należy uznać datę uprawomocnienia się orzeczenia co do kosztów. W wypadku gdy w orzeczeniu tym nie określono ich wysokości, za datę tę należy uznać datę uprawomocnienia się postanowienia wydanego na podstawie art. 626 § 2. Przewidziany w tym przepisie trzyletni termin przedawnienia prawa do ściągnięcia zasądzonych kosztów odnosi się nie tylko do możliwości egzekwowania ich przez Skarb Państwa, ale i przez strony, na rzecz których je zasądzono.

Zob. Kodeks Postępowania Karnego (na prawnik24.pl)

 

Powództwo adhezyjne

Powództwo adhezyjne = powództwo cywilne w procesie karnym. (można w sprawach publiczno i prywatnoskargowych).

Można dochodzić = roszczeń majątkowych (np. odszkodowanie za skradzione przedmioty, uszkodzony samochód), wynikających bezpośrednio z przestępstwa, również tych, wynikających z tzw. szkód niemajątkowych, czyli np. zadośćuczynienia pieniężnego za tzw. krzywdę moralną. Wolno dochodzić strat rzeczywistych (damnum emergens) oraz utraconej korzyści (lucrum cessans).

Nie można dochodzić = roszczeń osobistych, niemajątk.

Wytoczenie powództwa cywilnego = następuje przez wniesienie pozwu. Pozew powinien odpowiadać warunkom określonym w art. 125 i nast. oraz 187 i nast. k.p.c. (zgodnie z art. 70 k.p.k. w kwestiach dotyczących powództwa cywilnego, a nie unormowanych przez przepisy niniejszego kodeksu, stosuje się odpowiednio kpc).

Termin zgłoszenia = aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej (tj. odczytania aktu oskarżenia).Termin prekluzyjny = nie może być przywrócony.

Zgłoszenie wpostępowaniu przygotowawczym = pozew załącza się do akt sprawy, a postanowienie co do przyjęcia powództwa wydaje sąd po wpłynięciu aktu oskarżenia.

Powodem cywilnym mogą być:

1. pokrzywdzony, tj. osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo, a także instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna, choćby nie miała osobowości prawnej,
   
2. organy kontroli państwowej, które w zakresie swojego działania ujawniły przestępstwo, które wyrządziło szkody w mieniu instytucji państwowej, samorządowej lub społecznej, lub wystąpiły o wszczęcie postępowania w takiej sprawie, jeżeli nie działa organ pokrzywdzonej,
   
3. zakład ubezpieczeń w zakresie, w jakim pokrył pokrzywdzonemu szkodę lub jest zobowiązany do jej pokrycia,
   
4. osoby najbliższe, które w razie śmierci pokrzywdzonego mogą w terminie określonym w art. 62 wytoczyć powództwo cywilne o przysługujące im roszczenia majątkowe wynikające z popełnienia przestępstwa albo w razie śmierci powoda cywilnego mogą wstąpić w prawa zmarłego i dochodzić przysługujących im roszczeń. które w razie śmierci pokrzywdzonego (art. 52 k.p.k.) mogą wstąpić w prawa powoda cywilnego jako strona zastępcza (art. 63 § 1 k.p.k.) lub jako strona nowa (art. 63 § 2 k.p.k.).
   
5. prokurator (art. 64 k.p.k.), który
   w terminie przewidzianym w art. 62 może wytoczyć powództwo cywilne na rzecz pokrzywdzonego lub osoby najbliższej albo popierać wytoczone przez pokrzywdzonego lub tę osobę powództwo, jeżeli wymaga tego interes społeczny. W takim przypadku może dojść do współuczestnictwa procesowego, którego swoistość polega na tym, że czynności jednego podmiotu są skuteczne wobec drugiego podmiotu. Czasami muszą one być jednolite, gdyż dla zawarcia ugody, zrzeczenia się roszczenia potrzebna jest zgoda prokuratora i powoda cywilnego (art. 73 § 2 k.p.c.).
   

Zob. Kodeks Postępowania Karnego (na prawnik24.pl)

 

Postępowanie 24h

Przesłanki postęp. przyśpieszonego:

• sprawa podlega rozpoznaniu w trybie uproszczonym,
  
• sprawca został ujęty na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa lub bezpośrednio potem,
  
• sprawca został zatrzymany i w ciągu 48 h doprowadzony przez Policję i przekazany do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w postępowaniu przyspieszonym.
  

Postępowanie przyspieszone toczy się
w trybie publicznoskargowym także o przestępstwa prywatnoskargowe, jeżeli miały charakter chuligański.

Dochodzenia można zaniechać lub przeprowadzić je w niezbędnym zakresie.

Funkcjonariusz Policji przedstawia wniosek o rozpoznanie prokuratorowi, który go zatwierdza, a następnie kieruje do sądu.

Wniosek o rozpoznanie zastępuje akt oskarżenia.

Postępowanie przyspieszone prowadzi się również w razie jednorazowej przerwy w rozprawie trwającej nie dłużej niż 14 dni; zarządzając przerwę, sąd rozstrzyga w przedmiocie zastosowania środka zapobiegawczego. W sprawie o występek o charakterze chuligańskim sąd stosuje środek zapobiegawczy, przy czym chuligański charakter czynu stanowi samoistną podstawę zastosowania tego środka.

Występek o charakterze chuligańskim = występek polegający na umyślnym zamachu na zdrowie, na wolność, na cześć lub nietykalność cielesną, na bezpieczeństwo powszechne, na działalność instytucji państwowych lub samorządu terytorialnego, na porządek publiczny, albo na umyślnym niszczeniu, uszkodzeniu lub czynieniu niezdatną do użytku cudzej rzeczy, jeżeli sprawca działa publicznie i bez powodu albo z oczywiście błahego powodu, okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego (art. 115 § 21 k.k.).

Zob. Kodeks Postępowania Karnego (na prawnik24.pl)

 

Podsłuch

W jakim trybie zarządza się założenie podsłuchu w postępowaniu karnym

nazwa kodeksowa: kontrola i utrwalanie rozmów

zgodnie z art. 237 KPK po wszczęciu postępowania sąd na wniosek prokuratora może zarządzić kontrolę i utrwalanie treści rozmów telefonicznych w celu wykrycia i uzyskania dowodów dla toczącego się postępowania lub zapobieżenia popełnieniu nowego przestępstwa.

W przypadkach niecierpiących zwłoki, kontrolę i utrwalanie rozmów telefonicznych może zarządzić prokurator, który obowiązany jest zwrócić się w terminie 3 dni do sądu z wnioskiem o zatwierdzenie postanowienia. Sąd wydaje postanowienie w przedmiocie wniosku w terminie 5 dni na posiedzeniu bez udziału stron.

Kontrola i utrwalanie rozmów telefonicznych są dopuszczalne tylko wtedy, gdy toczące się postępowanie lub uzasadniona obawa popełnienia nowego przestępstwa dotyczy:

Katalog zawiera 19 przypadków np. zabójstwa, uprowadzenia osoby, rozboju, kradzieży rozbójniczej lub wymuszenia rozbójniczego etc.

Kontrola i utrwalanie treści rozmów telefonicznych są dopuszczalne w stosunku do osoby podejrzanej, oskarżonego oraz w stosunku do pokrzywdzonego lub innej osoby, z którą może się kontaktować oskarżony albo która może mieć związek ze sprawcą lub z grożącym przestępstwem.

Prawo odtwarzania zapisów ma sąd lub prokurator, a w wypadkach nie cierpiących zwłoki, za zgodą sądu lub prokuratora, także Policja.

Prawo zapoznawania się z rejestrem przeprowadzonych kontroli rozmów telefonicznych ma sąd, a w postępowaniu przygotowawczym - prokurator.

Zgodnie z art. 238 KPK  kontrola i utrwalanie rozmów telefonicznych mogą być wprowadzone najwyżej na okres 3 miesięcy, z możliwością przedłużenia, w szczególnie uzasadnionym wypadku, na okres najwyżej dalszych 3 miesięcy, natomiast po zakończeniu kontroli sąd zarządza zniszczenie utrwalonych zapisów, jeżeli nie mają znaczenia dla postępowania karnego;

zniszczenie utrwalonych zapisów następuje także wówczas, gdy sąd nie zatwierdził postanowienia prokuratora, o którym mowa w art. 237 § 2 KPK.

Zgodnie z art. 239 KPK ogłoszenie postanowienia o kontroli i utrwalaniu rozmów telefonicznych osobie, której ono dotyczy, może być odroczone na czas niezbędny ze względu na dobro sprawy, lecz nie później niż do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, natomiast na postanowienie dotyczące kontroli i utrwalania rozmów telefonicznych przysługuje zażalenie. Osoba, której dotyczy postanowienie, może w zażaleniu domagać się zbadania zasadności oraz legalności kontroli i utrwalania rozmów telefonicznych. Zażalenie na postanowienie prokuratora rozpoznaje sąd.

Zob. Kodeks Postępowania Karnego (na prawnik24.pl)